Dynamisch, variabel of vast contract?
Gids · door Sander Valkonet · bijgewerkt oktober 2026
In Nederland kies je tussen drie soorten energiecontracten. Vast geeft zekerheid, variabel is flexibel, en dynamisch volgt de beurs per uur. Welk contract het voordeligst is, hangt af van je verbruik, je apparaten en hoeveel risico je wilt dragen.
De drie soorten
| Vast | Variabel | Dynamisch | |
|---|---|---|---|
| Prijs per kWh | staat vast voor 1 tot 5 jaar | leverancier past aan, meestal een paar keer per jaar | verandert elk uur met de beurs |
| Opzeggen | tussentijds vaak met opzegvergoeding | maandelijks | maandelijks |
| Risico bij prijsstijging | bij de leverancier | gedeeld, met vertraging | bij jou |
| Besparen door tijdstip | nee | nee | ja |
| Slimme meter nodig | nee | nee | ja |
Vast contract
Je spreekt een prijs per kWh af voor een vaste periode. Stijgen de prijzen op de beurs, dan merk je daar tot het einde van je contract niets van. Daalt de prijs, dan profiteer je er ook niet van. Voor die zekerheid rekent de leverancier een opslag. Wie tussentijds wil overstappen, betaalt vaak een opzegvergoeding.
Variabel contract
De leverancier mag de prijs aanpassen, meestal op vaste momenten per jaar, en moet dat vooraf laten weten. De prijs volgt de markt met vertraging. Je kunt op elk moment kosteloos opzeggen. Een variabel contract is vaak een tussenstap, bijvoorbeeld als je net verhuisd bent of wacht op een betere aanbieding.
Dynamisch contract
Je betaalt per uur de beursprijs uit de day-ahead-veiling, plus een inkoopvergoeding van de leverancier, energiebelasting en btw. De prijzen voor de volgende dag zijn rond 13 uur bekend. Op deze site zie je ze voor vandaag en morgen. Hoe de prijs precies is opgebouwd, staat op Dynamisch energiecontract.
Voor wie een dynamisch contract loont
- Met een elektrische auto die thuis laadt: de auto staat vaak lang stil en kan in de goedkoopste uren laden. Zie Elektrische auto goedkoop laden.
- Met een warmtepomp en een buffervat of goed geïsoleerd huis. Zie Warmtepomp met dynamisch contract.
- Met een thuisbatterij die goedkope stroom opslaat voor de avond. Zie Thuisbatterij.
- Met zonnepanelen na 2027, als je je verbruik naar de middag schuift en de terugleververgoeding goed is geregeld. Zie Zonnepanelen na het salderen.
- Als je graag plant: de wasmachine, droger en vaatwasser met uitgestelde start in de goedkope uren.
Voor wie vast of variabel beter is
- Huishoudens met een laag verbruik zonder apparaten die ze kunnen verschuiven.
- Wie vooral 's avonds kookt, wast en verwarmt, juist in de duurste uren.
- Wie een krap budget heeft en geen schommelingen op de rekening kan opvangen.
Het risico eerlijk bekeken
De beursprijs kan wekenlang of maandenlang hoog blijven, zoals in 2022, toen de gasprijs explodeerde. Wie toen een dynamisch contract had, betaalde in sommige maanden veel meer dan klanten met een oud vast contract. Ook losse winteravonden zonder wind kunnen duur zijn. Met een dynamisch contract merk je dat meteen. Het goede nieuws: je kunt maandelijks opzeggen, en je ziet de prijzen een dag van tevoren. Houd de maandgemiddelden in de gaten in het archief.
Waar je op let bij het afsluiten
- Inkoopvergoeding: de vaste opslag per kWh bovenop de beursprijs. Die verschilt per leverancier; zie onze vergelijking van aanbieders.
- Vaste leveringskosten per maand.
- Terugleveren: wat je krijgt voor teruggeleverde stroom, en of er terugleverkosten zijn. Zie Terugleverkosten.
- Afrekening per uur of per kwartier, en hoe de app je helpt de goedkope uren te benutten.
- Koppelingen met je laadpaal, warmtepomp of thuisbatterij, zodat die automatisch op de prijs reageren.
Zelf narekenen
Onze rekenhulp legt jouw verbruik over de echte beursprijzen van de afgelopen twaalf maanden en laat zien wat je met een dynamisch contract had betaald. Prijzen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst, maar geven een goed beeld van de orde van grootte.
Veelgestelde vragen
Is een dynamisch energiecontract goedkoper?
Gemiddeld over een jaar vaak wel, vooral als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren. In periodes met hoge beursprijzen kan het duurder uitvallen dan een vast contract.
Wat is het verschil tussen variabel en dynamisch?
Bij een variabel contract past de leverancier de prijs een paar keer per jaar aan. Bij een dynamisch contract verandert de prijs elk uur mee met de beurs.
Kan ik een dynamisch contract opzeggen?
Ja, dynamische contracten zijn meestal maandelijks opzegbaar, zonder opzegvergoeding.